راهنمای دعاوی مرتبط با داوری

راهنمای دعاوی مرتبط با داوری

تعریفی  مختصردرباره داوری ودعاوی مرتبط با آن

داوری یک قاعده حقوقی است.

موافقتنامه داوری توافقی است بین اشخاص تا تمام یا بعضی از اختلافات خود را که در رابطه حقوقی معین اعم  از قراردادی یا غیر قراردادی به وجودآمده یا ممکن است به وجود آید را به داوری یک یا چند نفر معین یا داور یا داورانی که درآینده معین می کنندکه در مدت معینی  رسیدگی می کنند ارجاع شود .

این موافقتنامه ممکن است  به صورت شرط داوری در قرارداد یا به صورت جداگانه  به صورت قرارداد داوری منعقد شود.

ارجاع به داوری اختیاری است لاکن در برخی از دعاوی به حکم قانون ارجاع به داوری می شود مانند طلاق در منازعات و اختلافات خانوادگی.

در موردی که طرفین موافقتنامه داوری به شرح فوق دارند تا زمانی که آن باقی است طرفین باید دعوای خود را از طریق داوری حل و فصل نمایند.حال اگر داور معین شده باشد داور مزبور رسیدگی می نماید و در صورت امتناع  و یا در صورتی که داور معین نشده باشد داور خود را از طریق اظهارنامه ای که برای طرف ارسال می دارد معرفی و تقاضای تعیین داور اختصاصی را از طرف می نماید در صورتی که طرف امتناع از معرفی داورنماید به دادگاه مراجعه نموده و داخواستی به خواسته تقاضای تعیین داور می دهد دادگاه با احراز توافقنامه داوری یک داور اختصاصی برای هر یک تعین و یک داور مشترک (سر داور)معین می نماید .داوران رسیدگی وهمچنین در صورتی که طرف با معرفی داور خود داورها رسیدگی و رای صادر می نمایند.طرف متضرر بعد از ابلاغ رای داور ۱۰ روز فرصت برای اعتراض دارد اعتراض به صورت تقدیم دادخواست به خواسته  ابطال نظریه داوری بعمل می آید.

در ادامه برای سهولت در درک دعاوی مرتبط با داوری این بحث را بر اساس نوع خواسته و مصادیق اینگونه دعاوی که بر اساس بررسی نمونه دعاوی مطروحه بیان می شود شرح می دهیم نکاتی که قبل از طرح دعوا  در خصوص داوری  باید به آن توجه کرد به این قرار است :

۱-باید ایتدا دقت شود آیا طرفین موافقتنامه داوری دارند.

۲-آیا موافقتنامه داوری هنوز باقی است.

۳-توجه بنمایید که داوران باید در حدود قرارداد داوری به اختلافات از لحاظ موضوع و نحوه رسیدگی و مدت اظهار نظر رسیدگی بنمایند.

مصادیق مهمترین دعاوی مرتبط با داوری

۱خواسته ارجاع امر به داوری و تعیین داور ان

 

در یک مورد خواهان مدعی است با خوانده شریک بوده و قصد تقسیم مال الشرکه را گرفته و این امر را به داوری ارجاع لکن داور به لحاظ عدم ارائه مدارک ومستندات لازم از سوی خوانده نتوانسته اند رسیدگی نمایند موضوع را منتفی و به حالت قبلی موضوع اعاده داده اند.

لذا نامبرده داور اختصاصی خود را معرفی و به وسیله اظهارنامه از خوانده تقاضای معرفی داور اختصاصی نموده  که نامبرده امتناع نموده است و از دادگاه تقاضای تعیین آن و تعیین سر داور را دارد.

خوانده دعوای دعوای متقابلی تقدیم نموده است و ذکر کرده است که با هم شریک بوده ایم لکن به جهت حل و فصل  اختلافات اموال را تقسیم و مبالغ و اشیای را نیز بعنوان سهم الشرکه به وی تسلیم کرده ام وی اعتراض کرده وطی توافقنامه ای که تصمیمات و اقدامات قبلی را کان لم یکن و بلااثر کردیم تا اختلافات مجداداً از طریق داوری حل شود و داوران مذکور تصمیم گیری کرده اند در نتیجه داوری منظور خواهان منتفی است  و طرح مجدد آن قانوناً مردود است از سوی با ابطال اقدامات گذشته اشیاءواموال وچکهای تحویلی به وی باید به اینجانب مسترد شود.دعوای متقابل  به خواسته استرداد تعداد…قالی…به ارزش …ریال و لاشه …فقره چکهای …وچک سفید امضاء…در ید خواهان و استرداد…ریال وجه که در قبال چکهای …از حساب جاری وصول شده است با احتساب خسارات تقدیم نموده است.

دادگاه تصمیم گرفته است که اختلاف باید از طریق داوری حل وفصل شود چون داوران وارد ماهیت دعوا نشده اند و توافق طرفین در حل اختلاف از طریق داوری باقی است و دعوای متقابل را رد می کند.

دعوا با اعتراض خواهان دعوی متقابل روبرو و رسیدگی را از سوی دادگاه خواستار می شود و اینگونه استدلال می نماید که توافق ما به لحاظ شخصیت و وضعیت خاص آنها وچون انها از داوری خوداری کرده اند رسیگی در صلاحیت دادگاه است واشاره نموده است به اینکه بعنوان خیانت در امانت هم شکایت کرده است که قرار مجرمیت صادر شده است .

طرف پاسخ داده است که توافق به داوری به طور مطلق بوده است و اگر داور ممتنع است تکلیف روشن است از طریق داوران دیگر باید موضوع حل و فصل شود.

دیوان چنین رای داده است که دادخواست تقابل شامل دو قسمت است :طرح داوری مردود است و استرداد …در مورد اول نظر دادگاه صحیح است و داوری پا برجاست و در مورد دوم چون بعد از تقسیم طرفین به موجب …توافقنامه ها را ملغی الاثر کرده اند موجبی برای باقی ماندن …در ید خوانده و اشیاء در ید خواهان اصلی نمی باشد  و امانی تلقی می گردد. و باید عین آنها استرداد شود و در صورت عدم وجود انها به ارزش فعلی مطابق نظر کارشناسی محکوم نموده است.

دادگاه هم خواهان اصلی را به تحویل …محکوم کرده است .

 

۲-خواسته :تعیین داور مرضی الطرفین

 

وکیل توضیح داده به موجب قرارداد…نماینده شرکت خوانده بوده است هزینه های زیادی را برای  تبلیغات و… کرده است برای جبران زیان های مدت اول نمایندگی مدت دوم نمایندگی را نیز به وی داد ه اند لذا  قرارداد را نادیده انگاشته وممانعت کرده اند که دعوا به داوری ارجاع شده است و بموجب رای داوری خوانده محکوم به اجرای مفاد قرارداد شده است لکن زیانهای ناشی از عدم تحویل و ممانعت منظور نشده است و مورد مطالبه هزینه های موکل است که در طول قرارداد متحمل شده است وعدم النفع نیست و حل اختلاف از طریق داوری پیش بینی شده است با ارسال اظهار نامه خواستار تشکیل جلسه ای برای حل مسئله شده است و یا از طریق داور مرضی الطرفین پیش بینی شده در قرارداد اقدام قانونی بعمل آید که شرکت مزبور اقدامی بعمل نیاورده است تقاضا دارد به موجب دادخواست داور مرضی الطرفین تعیین تارسیدگی و تصمیم شایسته اتخاذ شود.

دادگاه جلسه تشکیل داده است  پس از استماع اظهارات طرفین مقرر کرده تا طرفین داور اختصاصی  با ارایه قبولی آنها را معرفی نمایند و سرداور را از بین سه نفر با قرعه معین نموده است  با ابلاغ به داوران و طرفین داوران النهایه نظر خود را ابراز کرده اند

در اعتراض به رای داوران محکوم دادخواستی به خواسته ابطال نظریه داوران تقدیم کرده است و استناد کرده است داوران خارج از موعدو موضوع نظریه خود را ابراز کرده اندو..رای را مخدوش وآنرا محکوم به رد دانسته است النهایه دادگاه با لحاظ آنکه رای داوران موجه ومدلل نبوده است و مخالف قوانین موجد حق می باشد رای داوران را ابطال نموده است.

 

۳-خواسته:ارجاع امر به داوری و انتخاب داور

 

خواهان توضیح داده است که انجام کارهای ساختمانی را بموجب قرارداد بر عهده گرفته است و انجام داده است و خوانده از پرداخت بدهی خود امتناع می نماید با استناد به بند … قرارداد محفوظ الاعتبار تقا ضا ی صدور به شرح ستون خواسته را دارد.

دادگاه با تشکیل جلسه ارجاع امر به داوری را پذیرفته است و داوران تعیین شده اند خوانده دادخواست جلب شخص ثالث داده است با خواسته ارجاع امر به داوری و انتخاب داوران داده است و توضیح داده است که خوانده مهندس ناظر بوده است که برابر قرار تامین دلیل نواقصی در کار وی بوده است که موجب تضرر شرکت شده است که چون در قرارداد ارجاع امر به داوری شده است تقاضای صدور حکم به شرح ستون خواسته را خواستار شده است.

دادگاه قرار رسیدگی توامان را صادر کرده است داوران تعیین شده است و رای خود را صادر کرده اند.

محکوم دادخواستی به خواسته ابطال قسمتی از رای داوران (اعتراض به نظریه داوری) را داده است .دادگاه با احضار داوران و استعلام از داوران نظر داده است که داوران به خسارت عدم انجام نازک کاری رای نداده اند چرا که در قرارداد راجع به دستمزد و نحوه پرداخت بحث نشده است و شرکت از اختیار ماده۲۴۶قانون مدنی استفاده کرده است و رای داوران مخالفتی با قانون ندارد.

درخصوص جلب شخص ثالث دعوای مزبور به نحوی نیست که عنوان واقعی این ددعوا را داشته باشد بلکه یک دعوای طاری است که به موجب آن مجلوب ثالث باید پاسخ دعوا را بدهد.و چون موجب تاخیر در رسیدگی می شود آنها را از هم جدا می نماید.نکته که به بحث اصلی ارتباطی ندارد این است که دادگاه در خصوص تاخیر پیمانکار چنین استدلال کرده است که چون انجام کارهای اضافی مستلزم زمان بیشتری بوده است و موثر در تاخیر تعهدات این مقدار تاخیر موجه بوده است و این یک علت خارجی است و مربوط به پیمانکار می باشد و همچنین در موردی که پیمانکار مدعی است برای قسمتی از کارهای وی دستمزدی پیش بینی ننموده اند چنین نظر داده است که بموجب ماده ۲۲قانون مدنی متعاملین به کلیه نتایجی هم به موجب عرف و عادت از عقد حاصل می شود ملزم می باشند و به همین دلیل مستحق اجرت دیگری نمی باشند.

 

۴-خواسته ابطال رای داوری

 

خواهان دادخواست خود رابه خواسته تعیین داور و سر داور با معرفی داور اختصاصی خود داده است و داوران پس از رسیدگی وی را محکوم نموده اند خوانده هم دادخواستی به خواسته الزام به رعایت رای داوری و حضور در دفتر اسناد رسمی به منظور ثبت عقد بیع دایر بر انتقال ششدانگ عرصه واعیان…و تحویل مورد معامله داده است دادگاه با رسیدگی توامان رای به رد دعوی ابطال رای داوران داده است و الزام به…(توجه شودموضوع رای داوری تعیین قیمت مورد معامله بوده است)

 

۵-رد دعوا به دلیل عدم مراجعه به داور

در این مورد مشاهده می شود خواهان دادخواست الزام به تنظیم سند و…داده است با دفاع خواند ه دادگاه چنین رای داده است که دادگاه نظر به بند …قرارداد که با تعیین داور مرضی الطرفین اعلام داشته اند در صورت بروز اختلاف یا سوء تفسیر در موضوع قرارداد به رای داوری تمکین نمایند  بنابراین مراجعه خواهان به دادگاه با توجه به این بند (با لحاظ موافقتنامه داوری)موجه و قانونی نمی با شد.

 

۶-خواسته اجرای رای داوری مورخ…

 

خواهان در رابطه با اختلافی که با خوانده داشته است موارد اختلافی را به داوری ارجاع داده اند که و ی رسیدگی و رای صادر کرده است که تقاضای صدور اجراییه و ابلاغ به خوانده را دارد رای از طریق اظهار نامه به خوانده ابلاغ شده است و در مهلت قانونی اعتراضی نشده است با ابلاغ رای داوری خوانده دادخواستی به خواسته ابطال رای داوری به لحاظ خارج از موعد صادر شدن آن داده است دادگاه ادعای خارج از موعد بودن اعتراض به رای داوران رانپذیرفته است و استدلال نموده است ابلاغ رای داوری باید از طریق دادگاه صورت پذیرد نه شخص داور وچون موعد داوری معین نبوده است مدت ان دو ماه است که با لحاظ آنکه رای خارج از موعد بوده ابطال می شود.

 

۷-خواسته تقاضای ابطال رای داوری منعکس در پرونده …شعبه…وتقاضای توقیف عملیات اجرای

خواهان با خوانده قرارداد داشته است که درآن اختلاف خود را به داوری ارجاع داده اند داور به موضوع رسیدگی و حکم صادر کرده است مجددا داور به موضوع رسیدگی و رای دیگری صادر کرده است دادگاه با صدور رای داوری اولیه باب داور را مسدود دانسته واستدلال نموده است داور اختیاری نداشته است که مجددا اظهار نظر نمایدفلذا حکم به ابطال و توقیف عملیات اجرای می نماید.نکته قابل توجه اینکه  در لایحه دفاعیه وکیل خواهان آمده است اگر قرارداد اصلی که داوری در آن شرط شده منفسخ و کان لم یکن گردد تمامی شروط و تعهدات و تکالیف از جمله داوری سالبه به انتفاء موضوع است.

 

توضیحات تکمیلی:

نمونه اعتراضاتی که معمولا به رای داوری می نمایند بر این قرار است:

۱-رای داوری خارج از موعد صادر شده است

۲-خودداری داور از رسیدگی به برخی موضوعات وعدم ختم آن

۳-رای داوری خارج از موضوع داوری صادر شده است

۴-عدم توجه به نظریه کارشناسی

۵-…

توجهات :

اگر داور اختیار سازش داشته باشد می تواند دعوی را به سازش خاتمه دهد.

اگر طرفین در جلسه دادگاه به ارجاع امر به داوری توافق نموده باشند داور تعیین و رسیدگی از سوی داور انجام می شود .

اگر طرفین در خصوص اصل معامله یا قرارداد اختلاف داشته باشند رسیدگی در صلاحیت دادگاه است

معمولا در دفاع از دعوی ابطال رای داوری دعوی متقابل خلع ید وقلع وقمع بنا ومطالبه اجرت المثل یا الزام به تنظیم سندو..نیز می توان تقدیم به رسیدگی نمود.

اقامه دعوی ازسوی خواهان و دفاع از سوی خوانده را نمی توان حمل بر انصراف از ارجاع دعوی به داوری دانست.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *